Hoe ontdek je hoofdluis bij iemand?
Kijk goed tussen de haren, vooral achter de oren en in de nek. Vaak kunt
u de hoofdluizen dan zien bewegen. Ook als u geen luizen ziet maar wel
grijswitte puntjes, is er waarschijnlijk sprake van hoofdluis. Die puntjes, de
neten, kunnen zich ontwikkelen tot luizen.
Om vast te stellen of het om hoofdluis gaat, kunt u het haar kammen met
een luizen- of netenkam boven wit papier of de wasbak. De luizen zullen
op het papier of in de wasbak vallen als kleine grijsblauw of roodbruin
gekleurde spikkels. Inspecteer in ieder geval het haar goed.
Als ik luizen heb ontdekt, wat dan?
Dan zijn er twee mogelijkheden.
1. De beste (en niet chemische) methode is de uitkammethode: gedurende
twee weken het haar dagelijks doorkammen met een netenkam.
2. U kunt het haar tevens behandelen met een speciaal
antihoofdluismiddel. Ook dan moet u het haar twee weken dagelijks
doorkammen, in dit geval kan dat met een luizenkam.
Naast deze twee behandelmethoden moet u ervoor zorgen dat de
hoofdluis niet terugkomt. Daarom zijn de aanvullende maatregelen nodig
die beschreven staan onder ‘Andere maatregelen en preventie’. Ook
moet u de betrokkenen in de omgeving laten weten dat u hoofdluis hebt
geconstateerd.
www.ggd.nl
Behandeling
Hoe werkt de uitkammethode?
Kam gedurende 14 dagen het haar elke dag met een netenkam. U gaat als
volgt te werk:
- Was het haar eerst met gewone shampoo en spoel het uit. Bescherm
dan de ogen met een washandje.
- Doe ruim crèmespoeling in het haar en laat het zitten om het kammen
makkelijker te maken.
- Kam eerst met een gewone kam de klitten uit het haar.
- Houd het hoofd voorover boven een wasbak of een stuk wit papier.
Pak de netenkam en kam het haar van achter naar voren, tegen de
schedelhuid aan; start bij het ene oor en schuif, plukje voor plukje, na
elke kambeweging op naar het ander oor.
- Veeg tijdens de kambeurt de kam regelmatig af aan een witte papieren
servet of zakdoek en kijk of u luizen ziet. Spoel gevonden luizen door
de wc of wasbak.
- Spoel vervolgens de crèmespoeling uit het haar en maak de kammen
goed schoon. U kunt de kammen 5 minuten uitkoken of ze ontsmetten
met alcohol (70%).
De uitkammethode is effectief maar biedt geen 100 % ‘garantie’. Het
voordeel is dat u geen chemicaliën gebruikt.
Welke kam moet ik gebruiken?
Er bestaan luizenkammen en netenkammen. Een netenkam gebruikt u in
ieder geval als u kiest voor de uitkammethode. Het is een fijne metalen
kam die u kunt kopen bij drogist of apotheek. Een luizenkam is een plastic
kammetje met dicht op elkaar staande tanden. Hij is geschikt om levende
luizen op te sporen én om te gebruiken in combinatie met een antihoofdluismiddel.
Neten krijgt u er echter niet mee weggekamd. Bij krullend haar is
soms een netenkam met extra lange tanden nodig om goed bij de hoofdhuid
te komen. Er zijn gaasjes te koop die u eventueel op de netenkam kunt
prikken. De neten en luizen blijven dan in het gaasje hangen.
Hoe werkt de behandeling met een antihoofdluismiddel?
In de vorm van shampoos, sprays, crèmes en lotions zijn verschillende
producten te verkrijgen. Het verschil tussen de producten heeft vooral te
maken met de werkzame stof die erin zit. Op dit moment biedt geen enkel
antihoofdluismiddel 100 % ‘garantie’. Informeer naar bijwerkingen en
contra-indicaties, want kinderen met hooikoorts, cara of eczeem kunnen
gevoelig zijn voor één van de werkzame stoffen. Lees ook de bijsluiter goed
door, en volg de werkwijze die daarin staat. De antihoofdluismiddelen
moeten allemaal gecombineerd worden met de uitkammethode: twee
weken het haar dagelijks doorkammen met een speciale kam. Bij deze
gecombineerde methode kunt u een luizenkam gebruiken.
Als ik kies voor een antihoofdluismiddel, welk
middel dan?
Wilt u een antihoofdluismiddel gebruiken, kies dan in ieder geval voor een
geregistreerd product. Dit wil zeggen dat het College ter Beoordeling van
Geneesmiddelen het middel positief beoordeeld heeft. Bij de beoordeling
worden middelen onderzocht op basis van kwaliteit, veiligheid en
werkzaamheid. Meerdere middelen zijn in Nederland geregistreerd en te
koop bij de apotheek of drogist. Op volgorde van werkzaamheid zijn dit:
- Lotion en shampoo op basis van malathion (Prioderm® en Noury®-
lotion);
- Crèmespoeling en lotion op basis van permetrine (Loxazol®);
- Spray op basis van bioalletrine/piperonylbutoxide (PARA-Speciaal®).
Tegen de antihoofdluismiddelen is de hoofdluis steeds vaker resistent
(ongevoelig). Het minst komt dat tot nu toe voor bij malathion. Als een
middel niet werkt, probeer dan een middel waar een andere werkzame
stof in zit. Nieuw zijn middelen waar de stof dimeticon in zit, zoals
XTLuis®. Tegen dimeticon kan hoofdluis niet resistent worden; de stof
zorgt ervoor dat de luizen stikken.
Hoe gebruik ik een antihoofdluismiddel?
Volg altijd de gebruiksaanwijzing. Verder is het belangrijk om na de
behandeling de dode luizen met een luizenkam uit het haar te kammen.
Zo kunt u zien of er nog levende luizen in het haar zitten. Behandel het
haar na een week nog eens met hetzelfde middel. Dat staat niet altijd in
de gebruiksaanwijzing, maar op die manier werkt het middel het best.
Zoals gezegd, de antihoofdluismiddelen moeten allemaal gecombineerd
worden met de uitkammethode: gedurende twee weken het haar dagelijks
doorkammen met een speciale kam. Bij deze gecombineerde methode
kunt u een luizenkam gebruiken.
Bestaan er natuurlijke middelen tegen hoofdluis?
Eigenlijk is de uitkammethode het meest natuurlijke middel tegen
hoofdluis. Er bestaan producten tegen hoofdluis die zijn gebaseerd op
olie, maar daarvan is niet bewezen dat ze werken. Als u ze gebruikt zou
u het toch al lastige luizenprobleem kunnen vergroten. Geregistreerde
homeopathische middelen tegen hoofdluis bestaan niet.
Wat als de hoofdluis na behandeling niet weg is?
Als u geen middel gebruikt heeft, dan is het verstandig om de behandeling
te herhalen in combinatie met een antihoofdluismiddel.
Heeft u wel een antihoofdluismiddel gebruikt, dan is de hoofdluis
waarschijnlijk resistent tegen het gebruikte middel. Behandel dan
opnieuw met een middel van een ander type. Ga door met het dagelijks
doorkammen en de andere maatregelen.
5
Andere
maatregelen
en preventie
Hoe zorg ik ervoor dat de hoofdluis niet terugkomt?
Pak ook de omgeving aan op de eerste dag van de behandeling en 7 dagen
later nog een keer. Was kleding, beddengoed, jassen, dassen, mutsen,
verkleedkleren, knuffels, etc. minimaal 10 minuten op ten minste 60°C.
Het gaat om spullen die tot 48 uur voor de behandeling gebruikt zijn. In
plaats van wassen kunt u de spullen stomen of 48 uur buiten luchten. Een
andere mogelijkheid is om ze 24 uur in de diepvries te leggen of 48 uur te
bewaren in een afgesloten zak bij kamertemperatuur. Zo verhongeren de
luizen. Vergeet ook niet alle kammen en borstels goed schoon te maken,
bijvoorbeeld door ze uit te koken of te ontsmetten met alcohol (70%). Ook
moet u de vloerbedekking en bekleding van meubels en de auto meerdere
malen goed stofzuigen. Gooi de stofzak daarna meteen weg. Verder is het
belangrijk aan iedereen in de omgeving te laten weten dat u hoofdluis heeft
geconstateerd. De school moet het bijvoorbeeld weten, of kinderopvang.
En ook eventuele sportclubs, opa’s, oma’s, buren, oppassen en ouders van
vriendjes. Anderen kunnen dan ook controleren.
Vooral bij schoolklassen is het belangrijk dat alle kinderen uit een groep
tegelijk worden behandeld, anders kunnen ze elkaar weer besmetten.
Welke andere maatregelen moet ik nemen?
Luizen zijn overlopers en verspreiden zich snel, dus controleer meteen
alle huisgenoten door hun natte haar te kammen met een neten- of
luizenkam. Als u geen luis vindt, herhaal dit kammen dan bij iedereen
eens per week, gedurende twee weken. Een kind dat behandeld is met
een middel waar malathion in zit, mag op de dag van de behandeling niet
zwemmen. Dit omdat chloor de werking van malathion tegengaat.
6
Kun je met hoofdluis naar school of kinderopvangcentrum?
Ja, er is geen reden om thuis te blijven. Wel is het belangrijk om het
te melden op school of kinderopvangcentrum, en te starten met de
behandeling.
Neem voor meer informatie contact op met de GGD
in uw regio. Het adres kunt u vinden via www.ggd.nl
Kijk ook eens op
www.rivm.nl/infectieziekten
ondheid
en Milieu) coördineert in opdracht
van het ministerie van VWS de infectieziektebestrijding
in Nederland. Het RIVM
besteedt uiterste zorg aan actuele en correcte
publieksinformatie. Dit doet het RIVM in
nauwe samenwerking met de Vakgroep voor
Publiekscommunicatie over Infectieziekten,
en deskundigen uit diverse organisaties en
beroepsgroepen.
Aan de inhoud van deze informatie kunnen
geen rechten worden ont
